Hunger Strike verdict between Sonam Wangchuk strike: મદ્રાસ હાઈકોર્ટ (Madras High Court)એ ખેડૂત સંગઠનના નેતા વિરુદ્ધ નોંધાયેલા ફોજદારી કેસોના વિરોધમાં ભૂખ હડતાળ (Hunger Strike) કરનારા એક ખેડૂત સામે નોંધાયેલો ગુનો રદ કરતાં મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરી છે. કોર્ટે કહ્યું કે વિરોધ-પ્રદર્શન (Protest) લોકશાહીની ઓળખ છે અને તે બંધારણ (Constitution) દ્વારા આપવામાં આવેલા મૂળભૂત અધિકારો (Fundamental Rights)નો ભાગ છે. માત્ર સૂત્રોચ્ચાર કરવો અથવા શાંતિપૂર્ણ વિરોધ કરવો કોઈ ગુનો બની શકે નહીં.
જસ્ટિસ એમ. નિર્મલ કુમાર (Justice M. Nirmal Kumar)એ નોંધ્યું કે કેસના રેકોર્ડમાં એવો કોઈ પુરાવો નથી કે જેના આધારે કહી શકાય કે વિરોધના કારણે સામાન્ય જનતાને કોઈ અસુવિધા થઈ હતી અથવા ટ્રાફિક (Traffic) પ્રભાવિત થયો હતો. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે માત્ર સૂત્રોચ્ચાર અને વિરોધ-પ્રદર્શન કરવાથી કોઈ ફોજદારી ગુનો બનતો નથી.
આ કેસ તામિલનાડુ (Tamil Nadu)ના તિરુપુર (Tiruppur) જિલ્લાના પલ્લાદમ (Palladam) ન્યાયિક મેજિસ્ટ્રેટ કોર્ટમાં ચાલી રહેલા ફોજદારી કેસ સાથે સંબંધિત હતો. અરજદાર કૃષ્ણમૂર્તિ (Krishnamurthy)એ પોતાના વિરુદ્ધની કાર્યવાહી રદ કરવાની માંગ સાથે હાઈકોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી હતી.
અભિયોજન પક્ષના જણાવ્યા મુજબ, કૃષ્ણમૂર્તિ અને અન્ય લોકોએ તામિલનાડુ ખેડૂત સંરક્ષણ સંઘ (Tamil Nadu Farmers Protection Association)ના સ્થાપક અને વકીલ એમ. ઈસન (M. Eesan) વિરુદ્ધ નોંધાયેલા ફોજદારી કેસો પાછા ખેંચવાની માંગ સાથે ભૂખ હડતાળ અને વિરોધ-પ્રદર્શન કર્યું હતું. આરોપ હતો કે આ વિરોધ પ્રશાસનની મંજૂરી વિના કરવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે સામાન્ય જનતાને અસુવિધા થઈ અને અવરજવર પ્રભાવિત થઈ હતી.
ગામના વહીવટી અધિકારીની ફરિયાદના આધારે પોલીસે ભારતીય ન્યાય સંહિતા (Bharatiya Nyaya Sanhita – BNS)ની વિવિધ કલમો હેઠળ ગુનો નોંધી ચાર્જશીટ દાખલ કરી હતી, ત્યારબાદ ન્યાયિક મેજિસ્ટ્રેટે કેસની નોંધ લીધી હતી.
અરજદાર તરફથી દલીલ કરવામાં આવી હતી કે તેમનું સંગઠન ખેડૂતોના હિતના મુદ્દાઓ પર શાંતિપૂર્ણ અને લોકશાહી પદ્ધતિથી કાર્ય કરે છે. સંગઠનના સ્થાપક સામે સતત નોંધાઈ રહેલા કેસોના વિરોધમાં સરકાર અને જનતાનું ધ્યાન દોરવા માટે શાંતિપૂર્ણ ભૂખ હડતાળ કરવામાં આવી હતી. આ કોઈ ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિ નહોતી, પરંતુ લોકશાહી અસહમતિ વ્યક્ત કરવાનો પ્રયાસ હતો.
અરજદારે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે વિરોધ કોઈ જાહેર માર્ગ પર નહીં પરંતુ ખાનગી જમીન પર યોજાયો હતો. ઉપરાંત, ઘટનાના દિવસે કોઈ પ્રતિબંધાત્મક આદેશ (Prohibitory Order) પણ અમલમાં નહોતો. તેથી તેઓ માત્ર ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ 19 (Article 19) હેઠળ મળેલા અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા (Freedom of Speech) અને શાંતિપૂર્ણ સભા યોજવાના અધિકારનો ઉપયોગ કરી રહ્યા હતા.
રાજ્ય સરકાર તરફથી દલીલ કરવામાં આવી હતી કે વિરોધ મંજૂરી વિના કરવામાં આવ્યો હતો અને તેનાથી સામાન્ય લોકોને અસુવિધા થઈ હતી, તેથી કેસ રદ કરવો જોઈએ નહીં.
બંને પક્ષોની દલીલો સાંભળ્યા બાદ હાઈકોર્ટે નોંધ્યું કે કોઈ સામાન્ય નાગરિકે ફરિયાદ નોંધાવી નહોતી અને એવો કોઈ પુરાવો પણ નથી કે વિરોધના કારણે લોકોને વાસ્તવિક મુશ્કેલી પડી હતી. કોર્ટે એ પણ નોંધ્યું કે ઘટનાના દિવસે કોઈ પ્રતિબંધાત્મક આદેશ અમલમાં નહોતો અને અરજદારે કોઈ કાનૂની આદેશનું ઉલ્લંઘન કર્યું નહોતું.
આ તમામ પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને મદ્રાસ હાઈકોર્ટે કહ્યું કે અરજદાર અને અન્ય લોકોએ ખેડૂત સંગઠનના સ્થાપક વિરુદ્ધ નોંધાયેલા કેસો પાછા ખેંચવાની માંગ સાથે માત્ર શાંતિપૂર્ણ વિરોધ કર્યો હતો, જે બંધારણ દ્વારા સુરક્ષિત અધિકાર છે. તેથી આ કેસમાં ફોજદારી કાર્યવાહી ચાલુ રાખવી કાયદાકીય પ્રક્રિયાનો સ્પષ્ટ દુરુપયોગ ગણાય. આ આધારે કોર્ટે અરજદાર વિરુદ્ધની ફોજદારી કાર્યવાહી રદ કરવાનો આદેશ આપ્યો.
 |  |  |  |
