નવજીવન. નવી દિલ્હીઃ વિશ્વનું સૌથી શક્તિશાળી સ્પેસ ટેલિસ્કોપ શનિવારે ભ્રમણકક્ષામાં પ્રસ્થાપિત કરવામાં આવ્યુ હતું, જે તકનીકી અડચણોને કારણે થયેલા અનેક વિલંબ બાદ પૃથ્વીથી 1.5 મિલિયન કિલોમીટર દૂર એક પોસ્ટ તરફ પ્રયાણ કર્યું હતું.
જેમ્સ વેબ સ્પેસ ટેલિસ્કોપ બનાવવામાં લગભગ ત્રણ દાયકા અને અબજો ડોલરનું રોકાણ થયું છે. ફ્રેન્ચ ગિયાનાના કૌઉરો સ્પેસ સેન્ટરથી પૃથ્વીને તેના એરિયન 5 રોકેટમાં છોડવામાં આવ્યું હતું.
તેના નિર્ધારીત સ્થળ સુધી પહોંચવામાં એક મહિનો લાગે તેવી સંભાવના છે. તે નવી કડીઓને પાછી ખેંચશે તેવી અપેક્ષા છે જે વૈજ્ઞાનિકોને આપણા સૌરમંડળની બહાર બ્રહ્માંડ અને પૃથ્વી જેવા ગ્રહોની ઉત્પત્તિ વિશે વધુ સમજવામાં મદદ કરશે.
નાસાના ભૂતપૂર્વ ડાયરેક્ટરના નામ પરથી વેબ સુપ્રસિદ્ધ હબલના પગલે ચાલે છે પરંતુ લગભગ 14 અબજ વર્ષ પહેલાં બ્રહ્માંડ તેના જન્મની વધુ નજીક કેવું દેખાતું હતું. તે મનુષ્યને બતાવવાનો ઇરાદો ધરાવે છે.
સોશિયલ મીડિયા પર બોલતા વેબ પ્રોજેક્ટના સહ-સ્થાપક જ્હોન માથેરે ટેલિસ્કોપની અભૂતપૂર્વ સંવેદનશીલતાનું વર્ણન કર્યું હતું. તેમણે કહ્યું, “#JWST ચંદ્રના અંતરે એક ભમ્મરની ગરમીની સાઈન જોઈ શકે છે.”
અસ્તિત્વમાં રહેલી પ્રથમ આકાશગંગાઓ અને પ્રથમ તારાઓ દ્વારા અબજો વર્ષ પહેલાં ઉત્સર્જિત થતી નબળી ઊર્જાને શોધવા માટે આ ટેલીસ્કોપ ઉપયોગી રહેશે.
ટેલિસ્કોપ કદ અને જટિલતામાં અસમાન છે. તેનો અરીસો 6.5 મીટર (21 ફૂટ) વ્યાસ ધરાવે છે – હબલના અરીસાના કદકરતાં ત્રણ ગણો – અને તે 18 ષટકોણીય વિભાગોથી બનેલો છે. તે એટલું મોટું છે કે રોકેટમાં ફિટ થવા માટે તેને વાળવું પડ્યું હતું.
તેની ભ્રમણકક્ષા હબલ કરતાં ઘણી દૂર હશે, જે 1990થી પૃથ્વીથી 600 કિલોમીટર ઉપર છે. વેબની ભ્રમણકક્ષાનું સ્થાન લેગ્રેન્જ 2 પોઇન્ટ કહેવામાં આવે છે અને તેને આંશિક રીતે પસંદ કરવામાં આવ્યું હતું કારણ કે તે પૃથ્વી, સૂર્ય અને ચંદ્રને તેના સૂર્ય કવચની એક જ બાજુ રાખશે.
 |  |  |  |
