નવજીવન ન્યૂઝ. નવી દિલ્હી: સુપ્રીમ કોર્ટે (Supreme Court) મંગળવારે હાઇકોર્ટ (High Court) દ્વારા મનસ્વી રીતે જામીન (Bail) આપવાની પ્રથા પર નારાજગી વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે તર્ક એ ન્યાયિક પ્રણાલીનું જીવન રક્ત છે. કારણ વગર જામીનના આદેશો જારી કરવામાં આવે છે તે અગમ્ય છે અને આ વલણ ચિંતાજનક છે. આ ટિપ્પણી સાથે, ટોચની કોર્ટે ભત્રીજી સાથે બળાત્કારના (Rape Case) આરોપીને રાજસ્થાન હાઈકોર્ટ (Rajasthan High Court) દ્વારા આપવામાં આવેલા જામીન રદ કર્યા.
CJI એનવી રમના અને જસ્ટિસ કૃષ્ણા મુરારીની બેન્ચે કહ્યું, “જ્યારે આવા જામીનના આદેશો પસાર કરવામાં આવે છે ત્યારે એક વલણ છે જેમાં અદાલતો સામાન્ય અવલોકન કરે છે કે ‘તથ્યો અને સંજોગો’ ધ્યાનમાં લેવામાં આવ્યા છે.” કોઈ ચોક્કસ કારણ સૂચવવામાં આવ્યું નથી. આશ્ચર્યજનક રીતે, સુપ્રીમ કોર્ટના અનેક ચુકાદાઓએ આવી પ્રથાને નામંજૂર કર્યા હોવા છતાં આ સ્થિતિ યથાવત છે.
રાજસ્થાન હાઈકોર્ટ બેંચ દ્વારા તેના કાકાને આપવામાં આવેલ જામીનને પડકારતી સીકર છોકરીની અપીલ પર સુનાવણી કરી રહી હતી. ત્રણથી ચાર વર્ષ સુધી બળાત્કાર ગુજારનાર તેના કાકાને હાઈકોર્ટે જામીન આપ્યા હતા. હાઈકોર્ટના આદેશને બાજુ પર રાખીને બેન્ચે કહ્યું કે, હાઈકોર્ટનો આદેશ અગમ્ય છે, તેમાં મગજની કોઈ કસરત કરવામાં આવી નથી.
બેન્ચે કહ્યું, “હાઈકોર્ટ એ ધ્યાનમાં લેવામાં નિષ્ફળ રહી છે કે આરોપી પર તેની 19 વર્ષની ભત્રીજી પર બળાત્કાર જેવા જઘન્ય અપરાધનો આરોપ છે.” વાસ્તવમાં આ આરોપી રીઢો ગુનેગાર છે. તેની સામે 20 થી વધુ કેસ નોંધાયેલા છે, પરંતુ જામીનના આદેશમાં તેનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી. ખંડપીઠે કહ્યું, “હાઈકોર્ટે એ પણ ધ્યાનમાં લીધું નથી કે જો જામીન આપવામાં આવે છે, તો તે પરિવારના વરિષ્ઠ સભ્ય હોવાને કારણે પીડિતાને પણ પ્રભાવિત કરી શકે છે. વધુમાં, આવા ગુના માટે ત્રણ વર્ષની કેદની મુદત હાઈકોર્ટમાં જામીન આપવા માટે પૂરતી નથી.
અદાલતોને સલાહ આપતાં બેન્ચે કહ્યું કે, તર્ક એ આપણી ન્યાયિક વ્યવસ્થાનો મૂળભૂત સિદ્ધાંત છે. દરેક ક્રમમાં તર્ક હોવો જોઈએ. કારણ વગરના ઓર્ડરમાં મનસ્વીતાની ઝલક જોવા મળે છે. આપણે આનાથી બચવું જોઈએ. સુપ્રીમ કોર્ટે વારંવાર આવા આદેશોને રદબાતલ કર્યા છે. ખાસ કરીને ગંભીર ગુનાના કેસોમાં વિશેષ તકેદારી દાખવવી જોઈએ.
સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું, જામીન આપવા માટે તેની સત્તાનો ઉપયોગ કરતી વખતે કોર્ટે કયા પરિબળોને ધ્યાનમાં લેવું જોઈએ તે અંગે કોઈ સમાન ફોર્મ્યુલા નથી. જો કે, પ્રાથમિક દ્રષ્ટિએ આરોપીની સંડોવણી, આરોપની પ્રકૃતિ અને ગંભીરતા, સજાની ગંભીરતા વગેરે કેટલાક મહત્વપૂર્ણ પરિબળો છે જેને હંમેશા ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે.
 |
 |
 |
સાર્થક પ્રકાશન દ્વારા પ્રકાશિત પ્રશાંત દયાળનાં ત્રણ યાદગાર પુસ્તકો
૧. લતીફઃ દારૂબંધીનું અર્થકારણ, કોમવાદનું રાજકારણ (કિંમતઃ રૂ.૧૧૦)
૨. જીવતી વારતા (કિંમત રૂ.૧૫૦)
૩. ૨૦૦૨ : રમખાણોનું અધૂરું સત્ય (કિંમત રૂ. ૧૫૦)
પુસ્તકો મેળવવાનું સ્થળઃ બુકશૅલ્ફ, સ્વસ્તિક ચાર રસ્તા, અમદાવાદ
98252 90796 પર ફોન કે વૉટ્સએપ મેસેજ કરીને પણ પુસ્તકો ઘરેબેઠાં મેળવી શકાય છે.
 |  |  |  |
