Supreme Court CJI Surya Kant SIR election form 6 dispute: સુપ્રીમ કોર્ટે સોમવારે સ્પષ્ટ કર્યું કે વિશેષ ગહન પુનરીક્ષણ (SIR) દરમિયાન મતદાર યાદીમાં નામ સામેલ કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા સંશોધિત ફોર્મ-6ને કોર્ટે કોઈ મંજૂરી આપી નથી. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની આગેવાની હેઠળની ખંડપીઠે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર સામે કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરતી અરજીની સુનાવણી દરમિયાન આ મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરી હતી.
CJI સૂર્યકાંતે કહ્યું કે, “કોઈપણ સંશોધિત ફોર્મ-6ને અમે મંજૂરી આપી નથી. આ સ્પષ્ટ છે. રેકોર્ડ સામે આવ્યા બાદ અમે જોઈશું કે તેમાં ફેરફાર કોણે કર્યો છે.” આ ટિપ્પણી બાદ હવે સંશોધિત ફોર્મ-6માં ફેરફાર કયા અધિકાર હેઠળ કરવામાં આવ્યો તે મુદ્દો મહત્વનો બન્યો છે.
આ મામલો એટલા માટે ચર્ચામાં આવ્યો છે કારણ કે ચૂંટણી પંચે અગાઉ દાવો કર્યો હતો કે કેટલાક રાજ્યોમાં ચાલી રહેલા SIR દરમિયાન ઓનલાઈન ફોર્મ-6 સાથે જોડવામાં આવેલા નવા ઘોષણાપત્રને સુપ્રીમ કોર્ટની મંજૂરી મળી છે. 26 સપ્ટેમ્બરે ચૂંટણી પંચ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા નિવેદનમાં મે 2026ના બિહાર SIR કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, સોમવારની સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે બિહાર SIR કેસમાં આ નવા ઘોષણાપત્ર અંગે કોર્ટે વિચારણા કરી નહોતી, કારણ કે આ ઘોષણાપત્ર તે નિર્ણય બાદ લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું.
નવા ફોર્મ-6 સાથે જોડાયેલા ઘોષણાપત્રમાં નવા મતદાર તરીકે નોંધણી કરાવનાર વ્યક્તિએ જણાવવાનું રહે છે કે તે પોતે અથવા તેના માતા-પિતા અગાઉના SIRમાં નોંધાયેલા અથવા મેપ કરાયેલા હતા કે નહીં. અગાઉના ફોર્મ-6માં આવી માહિતી માંગવામાં આવતી નહોતી. આ ફેરફારને લઈને ત્યારે વિવાદ ઊભો થયો જ્યારે બે ચૂંટણી કમિશનરોએ તેના પર વાંધો ઉઠાવ્યો હોવાની માહિતી સામે આવી. તેમનું કહેવું હતું કે નોંધણી સંબંધિત નિયમોમાં કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સુધારો કર્યા વિના આ પ્રકારનો ફેરફાર કરી શકાય નહીં.
એડવોકેટ શૈલેન્દ્ર મણિ ત્રિપાઠી તરફથી દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીમાં SIR સાથે જોડાયેલા 14 કથિત એકતરફી નિર્ણયોને રદ કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે. અરજીમાં સુપ્રીમ કોર્ટના નિવૃત્ત ન્યાયાધીશની અધ્યક્ષતામાં સ્વતંત્ર ન્યાયિક તપાસ પંચ અથવા વિશેષ તપાસ ટીમ (SIT)ની રચના કરવાની માંગ પણ કરવામાં આવી છે. તેમાં સાયબર સિક્યોરિટી અને ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજીના નિષ્ણાતોને સામેલ કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે.
અરજદારે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર, વરિષ્ઠ ઉપ ચૂંટણી કમિશનર મનીષ ગર્ગ, મહાનિર્દેશક (ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી) સીમા ખન્ના સહિત સંબંધિત અધિકારીઓ સામે જનપ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ, 1950ની કલમ 32 હેઠળ કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી છે. સુનાવણી દરમિયાન મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતે સિનિયર એડવોકેટ મેનકા ગુરુસ્વામીને અરજીમાં કરવામાં આવેલી માંગણીઓ અંગે સવાલ કર્યો અને કહ્યું કે આ માંગણીઓ ઘણી વ્યાપક અને “ગૂંચવાયેલી” જણાય છે. જોકે, ગુરુસ્વામીએ અરજીમાં કરવામાં આવેલી તમામ માંગણીઓ પર કાયમ રહેવાની વાત કરી હતી. ત્યારબાદ સુપ્રીમ કોર્ટે અરજી પર નોટિસ જારી કરી અને તેને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર સાથે જોડાયેલા અન્ય એક કેસ સાથે જોડી દીધી.
આ કેસની સુનાવણી મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, જસ્ટિસ જૉયમાલ્ય બાગચી અને જસ્ટિસ વી. મોહનાની ત્રણ સભ્યોની ખંડપીઠ કરી રહી છે. સુપ્રીમ કોર્ટની ટિપ્પણી બાદ હવે રેકોર્ડના આધારે સંશોધિત ફોર્મ-6માં ફેરફાર કોણે કર્યો અને કયા અધિકાર હેઠળ કર્યો તે અંગેની વિગતો મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
 |  |  |  |
