નવજીવન ન્યૂઝ. પટનાઃ એપ્રિલ 2016માં બિહારમાં સંપૂર્ણ દારૂબંધીની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. ત્યારથી રાજ્યમાં નકલી દારૂના કારણે મોતની અનેક ઘટનાઓ સામે આવી છે. બિહારમાં દારૂબંધી પછીના પાંચ વર્ષમાં નકલી દારૂના કારણે 200 થી વધુ લોકોના મોત થયા છે. પરંતુ નેશનલ ક્રાઈમ રેકોર્ડ બ્યુરો (NCRB)ના આંકડા માત્ર 23 મૃત્યુ દર્શાવે છે.
2016માં 16 થી 18 ઓગસ્ટની વચ્ચે બિહારના ગોપાલગંજ જિલ્લાના ખજુરબાનીમાં નકલી દારૂ પીવાથી 19 લોકોના મોત થયા હતા. રાજ્યમાં દારૂબંધી લાગુ થયા બાદ નકલી દારૂના કારણે મોતનો આ પહેલો મોટો કેસ હતો. પરંતુ એનસીઆરબી ડેટા માત્ર છ મૃત્યુ દર્શાવે છે. NCRB ડેટા રાજ્યો અને કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશો દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી પર આધારિત છે.
બિહારમાં નકલી દારૂના કારણે મૃત્યુઆંકમાં આ પહેલી વિસંગતતા નથી. 2016 થી 2021 સુધીના NCRB ડેટા બિહારમાં માત્ર 23 ઝેરી મૃત્યુ દર્શાવે છે. એનસીઆરબીના ડેટા અનુસાર બિહારમાં 2016માં છ મૃત્યુ થયા હતા, 2017માં એક પણ નહીં, 2018માં એક પણ નહીં, 2019માં 9, 2020માં 6 અને 2021માં 2 મોત નકલી દારૂના કારણે થયા હતા.
પરંતુ વાસ્તવિકતા તેનાથી તદ્દન વિપરીત છે. આ સમયગાળા દરમિયાન બિહારમાં નકલી દારૂના કારણે મૃત્યુની ઓછામાં ઓછી 20 ઘટનાઓ નોંધાઈ છે જેમાં લગભગ 200 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યો છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર માત્ર 2021માં જ નકલી દારૂના નવ કેસ નોંધાયા હતા અને 106 લોકોના મોત થયા હતા. વર્ષ 2021માં બિહારમાં નકલી દારૂની ત્રણ મોટી ઘટનાઓ સામે આવી હતી. માર્ચમાં ભાગલપુરમાં નકલી દારૂના કારણે 22 લોકોના મોત થયા હતા. 2-3 નવેમ્બરના રોજ ગોપાલગંજમાં 20 અને ગોપાલગંજમાં 3-4 નવેમ્બરે ફરીથી 15 મૃત્યુ થયા હતા.
બિહાર વિધાનસભામાં દારૂબંધીની ટીકાનો જવાબ આપતા સીએમ નીતિશ કુમારે અન્ય રાજ્યોમાં નકલી દારૂના કારણે થયેલા મોતનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. સારણની ઘટનામાં 70થી વધુ લોકોના મોત થયા છે. આ સિવાય સિવાનમાં છેલ્લા ત્રણ દિવસમાં નકલી દારૂના કારણે પાંચ લોકોના મોત થયા છે. અહેવાલ મુજબ જાન્યુઆરી 2022 થી નકલી દારૂના 10 કેસ નોંધાયા છે, જેમાં બે સારણમાંથી અને ત્રણ નાલંદાના છે.
મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમારે શુક્રવારે વિધાનસભામાં કહ્યું હતું કે તેઓ રાજ્યભરમાં પ્રવાસ કરીને લોકોને દારૂ પીવાના નુકસાન વિશે જણાવશે અને તેમને જાગૃત કરશે. રાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર પંચે બિહારમાં નકલી દારૂના કારણે થયેલા મૃત્યુની તપાસ માટે તપાસ ટીમ મોકલવાનો નિર્ણય કર્યો છે.
રાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર આયોગ (NHRC)એ બિહારમાં નકલી દારૂ પીવાથી લોકોના મૃત્યુની “સ્થળ પર” તપાસ કરવા માટે તેની પોતાની તપાસ ટીમની નિમણૂક કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. અધિકારીઓએ શનિવારે જણાવ્યું કે, બિહારના બે જિલ્લામાં નકલી દારૂના સેવનથી વધુ આઠ લોકોના મોત થયા છે. સારણને અડીને આવેલા સિવાન જિલ્લામાં છ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે, જ્યારે બેગૂસરાઈમાં બે લોકો નકલી દારૂનો શિકાર બન્યા છે.
બિનસત્તાવાર અહેવાલોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે સારણ જિલ્લામાં નકલી દેશી દારૂ પીવાથી અત્યાર સુધીમાં 60 લોકોના મોત થયા છે. જોકે અધિકારીઓ મૃતકોની સંખ્યા 30 જણાવી રહ્યા છે. બિહારની નકલી દારૂની દુર્ઘટનામાં અન્ય જિલ્લાના લોકોના મૃત્યુ અંગેના મીડિયા અહેવાલોને પગલે, NHRCએ જણાવ્યું હતું કે તેમણે “સ્થળ પર તપાસ કરવા માટે તેમના એક સભ્યની આગેવાની હેઠળ તપાસ ટીમની નિમણૂક કરવાનો નિર્ણય લીધો છે”.
NHRCએ સારણ નકલી દારૂ કેસમાં બિહાર સરકાર અને રાજ્યના પોલીસ વડાને નોટિસ પાઠવી છે. ઉલ્લેખનીય છે કે એપ્રિલ 2016માં બિહારમાં દારૂના વેચાણ અને સેવન પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લગાવી દેવામાં આવ્યો હતો. જો કે, NHRCને જાણવા મળ્યું કે આ પ્રતિબંધના અમલીકરણમાં ખામીઓ હતી. કમિશને એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે તાજેતરની ઘટના દેખીતી રીતે રાજ્યમાં દારૂના વેચાણ અને વપરાશ પર પ્રતિબંધ અંગેની તેની નીતિને લાગુ કરવામાં રાજ્ય સરકારની “નિષ્ફળતા દર્શાવે છે”.
સાર્થક પ્રકાશન દ્વારા પ્રકાશિત પ્રશાંત દયાળનાં ચાર યાદગાર પુસ્તકો
- લતીફઃ દારૂબંધીનું અર્થકારણ, કોમવાદનું રાજકારણ (કિંમતઃ રૂ.110)
- જીવતી વારતાઃ સૂતેલી સંવેદનાઓને ઢંઢોળતી સત્યકથાઓ (કિંમતઃ રૂ.150)
- 2002: રમખાણોનું અધૂરું સત્ય (કિંમતઃ રૂ. 150)
- દીવાલઃ અમદાવાદ બોમ્બ બ્લાસ્ટના આરોપીઓએ સાબરમતી જેલમાં આચરેલા સુરંગકાંડ પર આધારિત નવલકથા (કિંમતઃ રૂ. 300)
પુસ્તકો મેળવવાનું સ્થળઃ બુક શેલ્ફ, સ્વસ્તિક ચાર રસ્તા, અમદાવાદ | પુસ્તકો ઘરે બેઠાં મેળવવા માટે ફોન/વોટ્સએપ સંપર્કઃ 98252 90796
 |  |  |  |
| | | |
