Peaceful Protest Fundamental Right: કાનૂની સહાય રક્ષા વકીલ યોજના (Legal Aid Defense Counsel – LADC)ના વિરોધમાં ચાલી રહેલી વકીલોની હડતાળ અંગે સુનાવણી દરમિયાન પંજાબ-હરિયાણા હાઈકોર્ટ (Punjab and Haryana High Court)એ મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરી છે. હાઈકોર્ટે કહ્યું કે શાંતિપૂર્ણ વિરોધ પ્રદર્શન (Peaceful Protest) કરવું નાગરિકોનો મૂળભૂત અધિકાર (Fundamental Right) છે, પરંતુ તેના નામે લોકોને કોર્ટ સુધી પહોંચતા અટકાવી શકાય નહીં અથવા તેમને ન્યાય મેળવવાના અધિકારથી વંચિત રાખી શકાય નહીં.
એક્ટિંગ ચીફ જસ્ટિસ અશ્વિની કુમાર મિશ્રા (Acting Chief Justice Ashwini Kumar Mishra) અને જસ્ટિસ રોહિત કપૂર (Justice Rohit Kapoor)ની ખંડપીઠે જાહેર હિતની અરજી (Public Interest Litigation – PIL) પર સુનાવણી દરમિયાન જણાવ્યું કે ન્યાય સુધીની પહોંચ અવરોધી શકાય નહીં. કોર્ટે કહ્યું કે શાંતિપૂર્ણ વિરોધનો અર્થ એવો નથી કે 27 દિવસ સુધી વાદકારીઓને કોર્ટમાં જવા જ ન દેવામાં આવે.
સુનાવણી દરમિયાન એક્ટિંગ ચીફ જસ્ટિસ અશ્વિની કુમાર મિશ્રાએ વકીલોની ચિંતાઓને પણ સમજવાની વાત કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે તેઓ પણ વકીલાતમાંથી જ આવ્યા છે અને ન્યાયાધીશ તરીકેની જવાબદારી અસ્થાયી છે, જ્યારે વકીલ તરીકેની ઓળખ કાયમી રહે છે.
હાઈકોર્ટે જણાવ્યું કે LADC યોજના રાષ્ટ્રીય કાનૂની સેવા સત્તામંડળ (National Legal Services Authority – NALSA)ની પહેલ છે અને તેમાં ન્યાયતંત્રની ભૂમિકા મર્યાદિત છે. કોર્ટે એ પણ નોંધ્યું કે રજિસ્ટ્રાર જનરલે એક દિવસ પહેલાં યોજનામાં વધુ પારદર્શિતા અને અસરકારક અમલીકરણ માટે કેટલીક ભલામણો જાહેર કરી છે. કોર્ટે આશા વ્યક્ત કરી કે બાર એસોસિએશન (Bar Association) આ ભલામણો પર સકારાત્મક વિચાર કરીને વિવાદનો ઉકેલ લાવશે.
આ ટિપ્પણી એ જાહેર હિતની અરજીની સુનાવણી દરમિયાન કરવામાં આવી હતી, જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે LADC યોજનાના વિરોધમાં ચાલી રહેલી વકીલોની સતત હડતાળને કારણે પંજાબની જિલ્લા અદાલતોનું કામકાજ ગંભીર રીતે પ્રભાવિત થયું છે અને વાદકારીઓને સમયસર ન્યાય મળી રહ્યો નથી.
અરજીમાં જણાવાયું છે કે NALSAએ આર્થિક રીતે નબળા અને પાત્ર લોકોને કાનૂની સહાય ઉપલબ્ધ કરાવવા માટે LADC યોજના શરૂ કરી હતી. જોકે પંજાબની કેટલીક બાર એસોસિએશનોએ તેનો વિરોધ કરતાં દાવો કર્યો છે કે અગાઉની પેનલ વકીલ વ્યવસ્થા હેઠળ કાર્યરત વકીલોના હિતોને અસર થઈ રહી છે. આ વિરોધના ભાગરૂપે અનેક બાર એસોસિએશનોએ અનિશ્ચિત મુદતની હડતાળ શરૂ કરી હતી.
અરજદાર એડવોકેટ અરવિંદ સેઠ (Arvind Seth)એ અરજીમાં દલીલ કરી છે કે કાયદા મુજબ વકીલોને હડતાળ કરવાનો અથવા અદાલતોનો બહિષ્કાર કરવાનો કોઈ કાનૂની કે મૂળભૂત અધિકાર નથી. તેથી અદાલતોનું નિયમિત કામકાજ ચાલુ રહે અને ન્યાયિક પ્રક્રિયામાં કોઈ અવરોધ ન આવે તે માટે જરૂરી નિર્દેશો જારી કરવામાં આવે.
આ કેસની આગામી સુનાવણી 30 જુલાઈએ નિર્ધારિત કરવામાં આવી છે.
 |  |  |  |
