ભારતીય રેલવે (Indian Railways)એ આરોગ્ય સેવાઓના ક્ષેત્રમાં એક ઐતિહાસિક સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. પ્રથમ વખત વંદે ભારત એક્સપ્રેસ (Vande Bharat Express) મારફતે સુરત (Surat)થી અમદાવાદ (Ahmedabad) સુધી જીવંત હૃદય (Live Heart)નું સફળતાપૂર્વક પરિવહન કરવામાં આવ્યું છે. સમયસર હૃદય અમદાવાદ પહોંચાડાતા હાર્ટ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ (Heart Transplant) માટે મહત્વપૂર્ણ મિશન સફળ રહ્યું છે.
વંદે ભારત એક્સપ્રેસમાં લાઇવ હાર્ટનું પરિવહન
સુરતથી ટ્રેન નંબર 20901 મુંબઈ સેન્ટ્રલ–ગાંધીનગર કેપિટલ વંદે ભારત એક્સપ્રેસ મારફતે લાઇવ હાર્ટ અમદાવાદ લાવવામાં આવ્યું હતું. આ હૃદયને અમદાવાદ સ્થિત યુ.એન. મહેતા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ કાર્ડિયોલોજી એન્ડ રિસર્ચ સેન્ટર (U.N. Mehta Institute of Cardiology and Research Centre) ખાતે હાર્ટ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ માટે પહોંચાડવામાં આવ્યું.
આ સમગ્ર અભિયાન દરમિયાન ભારતીય રેલવે, ગુજરાત પોલીસ (Gujarat Police), રેલવે પ્રોટેક્શન ફોર્સ (Railway Protection Force – RPF) અને તબીબોની ટીમ વચ્ચે સુમેળભર્યું સંકલન જોવા મળ્યું.

અમદાવાદમાં બનાવાયો ગ્રીન કોરિડોર
લાઇવ હાર્ટને કોઈ વિલંબ વિના હોસ્પિટલ સુધી પહોંચાડવા માટે અમદાવાદ રેલવે સ્ટેશનના પ્લેટફોર્મ નંબર-1થી લઈને યુ.એન. મહેતા હોસ્પિટલ સુધી ગ્રીન કોરિડોર (Green Corridor) તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો. તેના કારણે નિર્ધારિત સમયમાં હૃદયને હોસ્પિટલ સુધી સુરક્ષિત રીતે પહોંચાડવામાં સફળતા મળી.
ભારતીય રેલવેના ઈતિહાસમાં પ્રથમ ઘટના
લાઇવ હાર્ટને સુરતથી સવારે 9:18 વાગ્યે રવાના કરવામાં આવ્યું હતું અને બપોરે 12:55 વાગ્યે અમદાવાદની હોસ્પિટલ સુધી પહોંચાડવામાં આવ્યું હતું. એટલે કે અંદાજે પોણા ચાર કલાકમાં આ જીવનરક્ષક અંગનું પરિવહન પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું.
દક્ષિણ ગુજરાતમાં ભારે વરસાદને કારણે હવાઈ સેવા ઉપલબ્ધ ન હોવાથી આ કામગીરી માટે પ્રથમ વખત ટ્રેનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો. ભારતીય રેલવેના ઇતિહાસમાં માનવીય અંગનું આ પ્રકારનું પરિવહન પ્રથમ વખત થયું હોવાનું જણાવાયું છે.
ઈમરજન્સી આરોગ્ય સેવાઓમાં નવી દિશા
વંદે ભારત એક્સપ્રેસની ઝડપી ગતિ, સમયપાલન અને વિશ્વસનીયતાએ આ સમગ્ર મિશનમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ઘટના એ પણ દર્શાવે છે કે ભારતીય રેલવે હવે માત્ર મુસાફરો અને માલસામાનના પરિવહન પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ ઈમરજન્સી આરોગ્ય સેવાઓમાં પણ મહત્વપૂર્ણ સહયોગી તરીકે પોતાની ભૂમિકા નિભાવી રહી છે.
અનેક એજન્સીઓના સંયુક્ત પ્રયાસથી મિશન સફળ
આ સમગ્ર કામગીરીને સફળ બનાવવા માટે ભારતીય રેલવેના વિવિધ વિભાગો, ગુજરાત પોલીસ, RPF, તબીબો, અંગ પ્રત્યારોપણ (Organ Transplant) સંકલનકારો તેમજ સંબંધિત અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓએ મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું હતું. તેમના સંયુક્ત પ્રયાસોથી દર્દીને નવું જીવન આપવાના પ્રયાસમાં આ મહત્વપૂર્ણ મિશન સફળ બન્યું.








