નવજીવન ન્યૂઝ. નવી દિલ્હી: જમ્મુ અને કાશ્મીરમાંથી (Jammu Kashmir) બંધારણની કલમ 370ની (Article 370) જોગવાઈઓને રદ કરવાના કેન્દ્ર સરકારના 2019ના નિર્ણય વિરુદ્ધ દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીઓ પર સુપ્રીમ કોર્ટ (Supreme Court) આજે એટલે કે 11 ડિસેમ્બરે પોતાનો ચુકાદો આપી રહી છે. આ કલમ દ્વારા જમ્મુ-કાશ્મીરને વિશેષ દરજ્જો મળ્યો હતો.
ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ ડી. વાય. ચંદ્રચુડના નેતૃત્વ હેઠળની પાંચ ન્યાયાધીશોની બેંચે સવારે 11 વાગ્યે આ કેસમાં ચુકાદો વાંચવાનું શરૂ કર્યું. CJI સિવાય આ બેંચમાં જસ્ટિસ સંજય કિશન કૌલ, સંજીવ ખન્ના, જસ્ટિસ બી. આર. ગવઈ અને સૂર્યકાન્ત છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, સપ્ટેમ્બર મહિનામાં સતત 16 દિવસ સુધી તમામ પક્ષકારોની દલીલો સાંભળ્યા બાદ સુપ્રીમ કોર્ટે નિર્ણય સુરક્ષિત રાખ્યો હતો.
કલમ 370 નાબૂદ કરવાના વિરોધમાં ચુકાદો આપતાં મુખ્ય ન્યાયાધીશ ડી. વાય. ચંદ્રચુડે કહ્યું કે પાંચ જજોના ત્રણ અલગ-અલગ નિર્ણય છે. ત્રણેય નિર્ણયો પર સૌ એકમત છે.
મુખ્ય ન્યાયાધીશ ડી. વાય. ચંદ્રચુડે કહ્યું કે, અમે તે સમયગાળા દરમિયાન રાજ્યમાં લાદવામાં આવેલા રાષ્ટ્રપતિ શાસન અંગે કોઈ નિર્ણય લીધો નથી. પરિસ્થિતિ અનુસાર રાષ્ટ્રપતિ શાસન લાદી શકાય છે. રાષ્ટ્રપતિ પાસે કલમ 356 હેઠળ સત્તા છે. તેને પડકારી શકાય નહીં. બંધારણીય સ્થિતિ એ છે કે તેનો યોગ્ય ઉપયોગ થવો જોઈએ. કલમ 356 – રાજ્ય સરકારને વિખેરી નાખવા અને રાષ્ટ્રપતિ શાસન લાદવાની વાત કરે છે. રાષ્ટ્રપતિ શાસન દરમિયાન રાજ્ય સરકારની જગ્યાએ કેન્દ્ર નિર્ણય લઈ શકે છે. રાજ્ય વિધાનસભાની જગ્યાએ સંસદ કાર્ય કરી શકે છે.
મુખ્ય ન્યાયાધીશે કહ્યું કે, જ્યારે રાજા હરિ સિંહે ભારત સાથે વિલીનીકરણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા, ત્યારે જમ્મુ-કાશ્મીરની સાર્વભૌમત્વ સમાપ્ત થઈ ગઈ હતી. તે ભારત હેઠળ બન્યું. તે સ્પષ્ટ છે કે જમ્મુ-કાશ્મીર ભારતનું અભિન્ન અંગ છે. ભારતનું બંધારણ જમ્મુ અને કાશ્મીરના બંધારણ કરતાં ચડિયાતું છે. કલમ 370 એક અસ્થાયી વ્યવસ્થા છે.
કલમ 370 પર ચુકાદો વાંચતા મુખ્ય ન્યાયાધીશે કહ્યું છે કે, રાજ્યમાં યુદ્ધની સ્થિતિને કારણે કલમ 370 એક વચગાળાની વ્યવસ્થા હતી. કલમ 370(3) હેઠળ રાષ્ટ્રપતિ પાસે સૂચના જારી કરવાની સત્તા છે કે, કલમ 370 અસ્તિત્વમાં નથી અને તે કલમ 370 જમ્મુ અને કાશ્મીર બંધારણ સભાના વિસર્જન પછી પણ અસ્તિત્વમાં રહેશે. બંધારણ સભાની ભલામણ રાષ્ટ્રપતિને બંધનકર્તા ન હતી. જમ્મુ અને કાશ્મીર બંધારણ સભાને કામચલાઉ સંસ્થા બનાવવાનો હેતુ હતો.
ચીફ જસ્ટિસે કહ્યું કે, જમ્મુ-કાશ્મીરની બંધારણ સભાની ભલામણ પછી જ રાષ્ટ્રપતિએ કલમ 370 પર કોઈ આદેશ જારી કરવો જરૂરી નથી. કલમ 370 ને નિષ્ક્રિય કરીને, નવી વ્યવસ્થાએ જમ્મુ અને કાશ્મીરને બાકીના ભારત સાથે જોડવાની પ્રક્રિયાને મજબૂત બનાવી છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું છે કે, જમ્મુ-કાશ્મીરમાંથી કલમ 370 હટાવવાનું બંધારણીય રીતે માન્ય છે. જમ્મુ-કાશ્મીર પર કેન્દ્ર સરકારનો નિર્ણય યથાવત રહેશે. 5 ઓગસ્ટ, 2019નો નિર્ણય અકબંધ રહેશે. તેમાં ફેરફાર કરવામાં આવશે નહીં.
CJIએ કહ્યું છે કે, જમ્મુ-કાશ્મીરમાં વહેલી તકે નવા સીમાંકનના આધારે ચૂંટણી યોજવી જોઈએ. આ અંગે કેન્દ્ર સરકારને સૂચના આપવામાં આવી છે. કોર્ટે એમ પણ કહ્યું છે કે, જમ્મુ-કાશ્મીરને રાજ્યનો દરજ્જો પરત મળવો જોઈએ.
16 દિવસની સુનાવણી દરમિયાન, કોર્ટે એટર્ની જનરલ આર વેંકટરામણી, સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતા, વરિષ્ઠ વકીલો હરીશ સાલ્વે, રાકેશ દ્વિવેદી, વી ગિરી અને કેન્દ્ર વતી અન્ય અને કલમ 370 નાબૂદ કરવાના બચાવમાં હસ્તક્ષેપ કરનારાઓને સાંભળ્યા. વકીલોએ આ જોગવાઈને રદ કરવાના કેન્દ્રના 5 ઓગસ્ટ, 2019ના નિર્ણયની બંધારણીય માન્યતા, જમ્મુ અને કાશ્મીર પુનર્ગઠન અધિનિયમની માન્યતા સામે દલીલ કરી હતી. જેણે અગાઉના રાજ્યને બે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં વિભાજિત કર્યું હતું. 2018 માં રાષ્ટ્રપતિ શાસન લાદવા અને 3 જુલાઈ 2019 ના રોજ તેના વિસ્તરણ સહિત વિવિધ મુદ્દાઓ પર તેમના વિચારો વ્યક્ત કર્યા.
નોંધનીય છે કે, કલમ 370 અને જમ્મુ અને કાશ્મીર પુનર્ગઠન અધિનિયમ 2019 નાબૂદને પડકારતી અનેક અરજીઓ 2019 માં બંધારણીય બેંચને મોકલવામાં આવી હતી. જમ્મુ અને કાશ્મીર પુનર્ગઠન અધિનિયમ 2019 ને કારણે, અગાઉના રાજ્યને જમ્મુ અને કાશ્મીર અને લદ્દાખના બે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યું હતું.
પ્રશાંત દયાળનાં છ યાદગાર પુસ્તકો
- લતીફઃ દારૂબંધીનું અર્થકારણ, કોમવાદનું રાજકારણ (કિંમતઃ રૂ.110)
- જીવતી વારતાઃ સૂતેલી સંવેદનાઓને ઢંઢોળતી સત્યકથાઓ (કિંમતઃ રૂ.150)
- 2002: રમખાણોનું અધૂરું સત્ય (કિંમતઃ રૂ. 150)
- શતરંજ : ક્રાઇમ થ્રિલર નવલકથા(કિંમતઃ રૂ. 500)
- દીવાલ : સાબરમતી જેલ સુરંગકાંડની સત્યઘટનાને સ્પર્શતી નવલકથા (કિંમતઃ રૂ. 300)
- નાદાન : એક કેદીના જીવનની સત્યઘટનાઓ ઉપર આધારિત નવલકથા(કિંમતઃ રૂ. 300)
પુસ્તકો મેળવવાનું સ્થળઃ બુક શેલ્ફ, સ્વસ્તિક ચાર રસ્તા, અમદાવાદ | પુસ્તકો ઘરે બેઠાં મેળવવા માટે ફોન/વોટ્સએપ સંપર્કઃ 98252 90796
 |  |  |  |
