Nepal Hydropower: નેપાળમાં ભોટેકોશી નદીમાં આવેલા વિનાશક પૂર બાદ હાઈડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સમાં ફસાયેલા લોકોની શોધખોળ વધુ મુશ્કેલ બની છે. અનેક પ્રોજેક્ટ્સ સુધી પહોંચતા રસ્તા અને પુલ પૂરના પાણીમાં ધોવાઈ ગયા છે, જ્યારે કેટલાક સ્થળોએ ટનલ અને પાવરહાઉસ કાટમાળમાં દટાઈ ગયા છે. આવી સ્થિતિમાં બચાવ કામગીરી સામે સૌથી મોટો પડકાર લાપતા લોકોને સમયસર બહાર કાઢવાનો છે.
ઈન્ડિપેન્ડન્ટ પાવર પ્રોડ્યુસર્સ એસોસિએશન, નેપાળ (IPPAN) મુજબ 11 હાઈડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સમાં કામ કરતા અથવા બાંધકામ સાથે સંકળાયેલા કુલ 934 લોકો હજુ સુધી સંપર્કમાં આવ્યા નથી. જોકે, અસરગ્રસ્ત પ્રોજેક્ટ્સમાં ખરેખર કેટલા લોકો ફસાયેલા છે તેનો ચોક્કસ આંકડો હજુ સુધી સામે આવ્યો નથી. આ ઘટનામાં 600થી વધુ લોકોના મોત થયાની આશંકાઓ સેવાઈ રહી છે.
22.1 મેગાવોટના ચિલિમે હાઈડ્રોપાવર સેન્ટરમાં સ્થિતિ ખાસ ચિંતાજનક છે. ચિલિમે હાઈડ્રોપાવર કંપની દ્વારા પ્રમોટ કરવામાં આવેલા આ પ્રોજેક્ટમાં કામ કરતા કર્મચારીઓ સહિત 8 લોકોનો હજુ સંપર્ક થઈ શક્યો નથી. તેમાંથી 6 લોકો પ્રોજેક્ટની ટનલની અંદર હોવાની આશંકા છે.
111 મેગાવોટના રસુવાગઢી હાઈડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટમાં પણ અનેક લોકોનો સંપર્ક થઈ શક્યો નથી. અહેવાલ મુજબ કંપનીના 49 કર્મચારીઓ હજુ લાપતા છે. કંપનીના અનુમાન મુજબ 6થી 7 માળ જેટલા ઊંડા અંડરગ્રાઉન્ડ પાવરહાઉસમાં 3થી 6 લોકો ફસાયેલા હોઈ શકે છે.
પૂરના પાણીથી અનેક હાઈડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સ સુધી પહોંચતા રસ્તા અને પુલ ધોવાઈ ગયા હોવાથી બચાવ કામગીરી વધુ મુશ્કેલ બની છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં ફસાયેલા લોકો સુધી પહોંચવા માટે હવે હેલિકોપ્ટર જ એકમાત્ર વિકલ્પ બની રહ્યા છે.
નેપાળ આર્મીએ 216 મેગાવોટના અપર ત્રિશૂલી-1 પ્રોજેક્ટમાંથી અત્યાર સુધી 254 લોકોને અને 20 મેગાવોટના લેંગટાંગ ખોલા પ્રોજેક્ટમાંથી 18 લોકોને સુરક્ષિત બહાર કાઢ્યા છે. જોકે અપર ત્રિશૂલી-1, લેંગટાંગ ખોલા, રસુવાગઢી, ચિલિમે સહિતના કેટલાક પ્રોજેક્ટ્સમાં હજુ પણ તમામ લોકો સુધી રેસ્ક્યૂ ટીમ પહોંચી શકી નથી.
નેપાળના ઊર્જા, જળ સંસાધન અને સિંચાઈ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર શુક્રવાર સુધીમાં હાઈડ્રોપાવર કર્મચારીઓ અને સ્થાનિક રહેવાસીઓ સહિત 350 લોકોને બચાવી લેવામાં આવ્યા હતા. મંત્રાલયને એવી પણ માહિતી મળી છે કે 100થી વધુ લોકો હજુ ટનલની અંદર ફસાયેલા હોઈ શકે છે. નેપાળ આર્મીની ટીમો તેમને સુરક્ષિત બહાર કાઢવા માટે સતત બચાવ કામગીરી કરી રહી છે.
દરમિયાન મંત્રાલય પ્રોજેક્ટ મેનેજમેન્ટ, IPPAN અને નેપાળ ઇલેક્ટ્રિસિટી ઓથોરિટીના પ્રતિનિધિઓ પાસેથી લાપતા લોકો અંગે નવી માહિતી એકત્ર કરી રહ્યું છે. શરૂઆતની માહિતી પ્રમાણે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારમાં હાઈડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સમાં કામ કરતા 1,000થી વધુ લોકોનો સંપર્ક થઈ શક્યો નહોતો.
પૂરની અસર નેપાળની વીજ ઉત્પાદન વ્યવસ્થા પર પણ પડી છે. ત્રિશૂલી કોરિડોરમાં આવેલા આશરે 14થી 15 હાઈડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સમાંથી વીજ ઉત્પાદન બંધ થઈ ગયું છે. તેના કારણે લગભગ 430 મેગાવોટ વીજ ઉત્પાદનને અસર થઈ છે. રસુવાના ધુનચે વિસ્તારમાં વીજ પુરવઠો ફરી શરૂ કરવા માટે વિવિધ વિકલ્પો અંગે પણ ચર્ચા ચાલી રહી છે.
37 મેગાવોટના અપર ત્રિશૂલી-3 પ્રોજેક્ટમાંથી 213 લોકોનો શરૂઆતમાં સંપર્ક થઈ શક્યો નહોતો. તેમાં વીમા કંપનીના કર્મચારીઓ, સુરક્ષા કર્મચારીઓ અને ઈન્ટર્નશિપ માટે આવેલા વિદ્યાર્થીઓનો સમાવેશ થાય છે. પ્રોજેક્ટ તરફથી બુધવારે સંબંધિત સત્તાવાળાઓને શોધ અને બચાવ કામગીરી માટે મદદની અપીલ કરવામાં આવી હતી. કંપનીના જણાવ્યા મુજબ તેમાંથી 85 લોકોને બાદમાં બચાવી લેવામાં આવ્યા છે.
અપર ત્રિશૂલી-3નું પ્રોજેક્ટ કાર્યાલય અને બાંધકામ સ્થળ પૂરના કાટમાળથી સંપૂર્ણપણે ઢંકાઈ ગયું છે અને વિસ્તાર નદીના પટ જેવો બની ગયો છે. કંપનીના જણાવ્યા મુજબ કાટમાળ હટાવીને સ્થળની તપાસ કરવા માટે ભારે મશીનરીની જરૂર પડશે.
હાલમાં આ દુર્ઘટનાથી થયેલા વીજ ઉત્પાદનના નુકસાન કરતાં પણ મોટી ચિંતા ટનલ અને અન્ય સ્થળોએ ફસાયેલા લોકોની છે. બહાર તેમના પરિવારજનો રાહ જોઈ રહ્યા છે, જ્યારે બચાવ ટીમો માટે સૌથી મોટો પડકાર એ છે કે તેઓ સમયસર લાપતા લોકોને શોધીને સુરક્ષિત બહાર કાઢી શકે.
 |  |  |  |
