દિલ્હી હાઈકોર્ટ (Delhi High Court)એ વર્ષ 2020ના ઉત્તર-પૂર્વ દિલ્હી રમખાણો (North-East Delhi Riots) સાથે જોડાયેલા કથિત વ્યાપક ષડયંત્ર કેસમાં આરોપી ઉમર ખાલિદ (Umar Khalid)ની ત્રીજી જામીન અરજી પર દિલ્હી પોલીસ (Delhi Police)ને નોટિસ જારી કરીને બે સપ્તાહમાં જવાબ દાખલ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે.
જસ્ટિસ પ્રતિભા એમ. સિંહ (Justice Prathiba M. Singh) અને જસ્ટિસ વિકાસ મહાજન (Justice Vikas Mahajan)ની ખંડપીઠે દિલ્હી પોલીસને જવાબ રજૂ કરવા માટે બે અઠવાડિયાનો સમય આપ્યો છે. ત્યારબાદ ઉમર ખાલિદને પોતાનો પ્રત્યુત્તર દાખલ કરવા માટે વધુ બે અઠવાડિયાનો સમય આપવામાં આવ્યો છે.
અદાલતે ઉમર ખાલિદની અરજીને સહ-આરોપી શરજીલ ઇમામ (Sharjeel Imam)ની સમાન અરજી સાથે જોડીને 27 ઓગસ્ટે સુનાવણી માટે સૂચિબદ્ધ કરી છે.
ઉમર ખાલિદે રાષ્ટ્રીય તપાસ એજન્સી અધિનિયમ (National Investigation Agency Act)ની કલમ 21 હેઠળ ટ્રાયલ કોર્ટના 4 જુલાઈના તે આદેશને પડકાર્યો છે, જેમાં તેમની નિયમિત જામીન અરજી ફગાવી દેવામાં આવી હતી.
સુનાવણી દરમિયાન ઉમર ખાલિદ તરફથી વરિષ્ઠ વકીલ ત્રિદીપ પેસ (Trideep Pais)એ દલીલ કરી હતી કે નિયમિત જામીન ઉપરાંત વચગાળાના જામીન (Interim Bail) પણ માંગવામાં આવ્યા છે. તેમણે કોર્ટને જણાવ્યું કે ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિઓ (નિવારણ) અધિનિયમ (Unlawful Activities (Prevention) Act – UAPA) હેઠળ જામીન સંબંધિત મહત્વના કાનૂની પ્રશ્નને સુપ્રીમ કોર્ટ (Supreme Court)એ મોટી બેન્ચ સમક્ષ મોકલ્યો છે. તેથી અંતિમ નિર્ણય આવે ત્યાં સુધી ઉમર ખાલિદને વચગાળાના જામીન આપવામાં આવે.
રાજ્ય સરકાર તરફથી એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ એસ.વી. રાજૂ (S.V. Raju)એ કોર્ટને જણાવ્યું કે આ જ કેસમાં સહ-આરોપી શરજીલ ઇમામની અરજી પહેલેથી જ 27 ઓગસ્ટે સુનાવણી માટે નિર્ધારિત છે. તેથી બંને અરજીઓની સાથે સુનાવણી કરવામાં આવે.
દલીલો નોંધ્યા બાદ હાઈકોર્ટે મુખ્ય જામીન અરજી તેમજ વચગાળાના જામીન બંને મુદ્દાઓ પર નોટિસ જારી કરી છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે ટ્રાયલ કોર્ટે 4 જુલાઈએ ઉમર ખાલિદ અને શરજીલ ઇમામ બંનેની જામીન અરજીઓ ફગાવી દીધી હતી. કોર્ટે કહ્યું હતું કે ગુલફિશા ફાતિમા (Gulfisha Fatima) અને સૈયદ ઇફ્તીખાર અંદ્રાબી (Syed Iftikhar Andrabi) સંબંધિત કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે કાનૂની પ્રશ્ન મોટી બેન્ચ સમક્ષ મોકલ્યો હોવાથી અંતિમ નિર્ણય પહેલાં જામીન અંગે વિચાર કરવો યોગ્ય નહીં ગણાય.
આ પહેલાં સુપ્રીમ કોર્ટે શરજીલ ઇમામને જણાવ્યું હતું કે સંરક્ષિત સાક્ષીઓની જુબાની પૂર્ણ થયા બાદ અથવા કોર્ટના અગાઉના આદેશથી એક વર્ષ પૂર્ણ થયા પછી તેઓ ફરીથી જામીન માટે અરજી કરી શકશે.
નોંધનીય છે કે 5 જાન્યુઆરીએ સુપ્રીમ કોર્ટે ગુલફિશા ફાતિમા, મીરાં હૈદર (Meeran Haider), શિફા-ઉર-રહમાન (Shifa-ur-Rehman), મોહમ્મદ સલીમ ખાન (Mohammad Salim Khan) અને શાદાબ અહમદ (Shadab Ahmed)ને જામીન મંજૂર કર્યા હતા, જ્યારે ઉમર ખાલિદ અને શરજીલ ઇમામને રાહત આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
ત્યારબાદ સુપ્રીમ કોર્ટની અન્ય એક બેન્ચે ગુલફિશા ફાતિમા કેસના ચુકાદા અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવતા જણાવ્યું હતું કે તેમાં ભારત સંઘ વિરુદ્ધ કે.એ. નજીબ (Union of India vs K.A. Najeeb) કેસના ત્રણ ન્યાયાધીશોની બેન્ચના ચુકાદાનું પૂરતું પાલન કરવામાં આવ્યું નથી. ત્યારબાદ મે મહિનામાં આ કાનૂની પ્રશ્નને મોટી બેન્ચ સમક્ષ મોકલવામાં આવ્યો હતો.
આ સમગ્ર કેસ વર્ષ 2020ના દિલ્હી રમખાણો સાથે સંબંધિત FIR નંબર 59/2020નો છે, જેમાં દિલ્હી પોલીસની સ્પેશિયલ સેલ (Special Cell) તપાસ કરી રહી છે. આ કેસમાં ભારતીય દંડ સંહિતા (Indian Penal Code – IPC) અને UAPAની વિવિધ જોગવાઈઓ હેઠળ અનેક આરોપીઓ સામે કાર્યવાહી ચાલી રહી છે.








