SIE EC Gyanesh Kumar latest news: ચૂંટણી પંચના મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમારની આગેવાની હેઠળ ચાલી રહેલી Special Intensive Revision (SIR) પ્રક્રિયાને લઈને ચૂંટણી પંચની અંદર મતભેદ હોવાના અહેવાલ સામે આવ્યા છે. Indian Expressના અહેવાલ મુજબ, ચૂંટણી કમિશનર ડૉ. સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીએ છેલ્લા 10 મહિનામાં ચૂંટણી પંચના નામે લેવાયેલા કેટલાક નિર્ણયો અંગે કુલ 14 વખત ઔપચારિક વાંધા નોંધાવ્યા હતા. એક જ દિવસે ચાર વાંધા નોંધાવવામાં આવ્યા હોવાનું પણ અહેવાલમાં જણાવાયું છે.
અહેવાલ મુજબ, આ વાંધાઓમાં SIR સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ ઉપરાંત નવા મતદારો, મતદાર યાદીમાંથી નામ હટાવવાની પ્રક્રિયા અને ચૂંટણી સંબંધિત ડેટાબેઝના કેન્દ્રીકરણ જેવા મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે. SIR પ્રક્રિયા દરમિયાન દેશભરમાં 13 કરોડથી વધુ મતદારોનાં નામ ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાંથી હટાવવામાં આવ્યા હોવાનો પણ અહેવાલમાં ઉલ્લેખ છે.
ડૉ. સુખબીર સિંહ સંધુએ એક લેખિત વાંધામાં એવો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હોવાનું જણાવાયું છે કે ચૂંટણી પંચે બંને ચૂંટણી કમિશનરોની લેખિત સલાહની વિરુદ્ધ કાર્યવાહી કરી હતી અને તેને તેમણે “unauthorized and illegal” ગણાવી હતી.
ભારતીય બંધારણની કલમ 324 હેઠળ ચૂંટણી પંચ એક બંધારણીય સંસ્થા છે. તેમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર અને બે ચૂંટણી કમિશનરો સમાન દરજ્જો ધરાવે છે. અહેવાલ મુજબ, CECને પ્રથમ among equals તરીકે જોવામાં આવે છે અને ચૂંટણી પંચનું કામ શક્ય હોય ત્યાં સુધી સર્વસંમતિથી તથા મતભેદ હોય તો બહુમતીના આધારે થવાનું છે.
બંને ચૂંટણી કમિશનરોએ કેબિનેટ સચિવને પણ પત્ર લખ્યા હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે. તેમાં મતદાર યાદી માટેના IT backbone સંબંધિત કામના વહેંચાણમાં કરવામાં આવેલા ફેરફારો અંગે વાંધો ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. આ ફેરફારોથી ચૂંટણી સંબંધિત IT વ્યવસ્થાની દેખરેખમાં રહેલું એક સ્તર દૂર થયું હોવાનું જણાવાયું છે. અહેવાલ મુજબ, બંને કમિશનરોએ આ ફેરફારો તેમની જાણ બહાર કરવામાં આવ્યા હોવાનું જણાવીને બાદમાં તેને રદ કર્યા હતા.
9 સપ્ટેમ્બરે ત્રણેય ચૂંટણી કમિશનરોની બેઠક મળી હતી. અહેવાલ મુજબ, ચાર મહિનામાં આ પ્રથમ સંપૂર્ણ બેઠક હતી. SIR હેઠળ નવા મતદારો માટે ઉપયોગમાં લેવાતા Form 6માં કરવામાં આવેલા ફેરફારોને લઈને પણ ડૉ. સંધુ અને વિવેક જોશીએ વાંધો નોંધાવ્યો હતો.
Form 6માં અરજદારનું નામ અગાઉની SIRમાં હતું કે નહીં, તેના માતા-પિતા અથવા દાદા-દાદીનું નામ અગાઉની SIRમાં હતું કે નહીં અથવા આમાંથી કોઈપણ સ્થિતિ લાગુ પડતી નથી કે કેમ તે અંગેની વિગતો માંગવામાં આવી હતી. અહેવાલ મુજબ, આ વિભાગ ફરજિયાત તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યો ન હતો, પરંતુ તેનો જવાબ આપ્યા વિના અરજદાર આગળની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી શકતો ન હતો.
Indian Expressના અહેવાલમાં જણાવ્યા મુજબ, મે મહિનામાં બંને ચૂંટણી કમિશનરોએ આ પ્રકારનો ફેરફાર કરવા માટે Registration of Electors Rules, 1960માં સુધારો જરૂરી હોવાનું જણાવ્યું હતું. તેમના મત મુજબ, કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ચૂંટણી પંચ સાથે પરામર્શ કર્યા બાદ નિયમોમાં ફેરફારની સૂચના બહાર પાડ્યા વિના Form 6માં આ પ્રકારનો ફેરફાર કરી શકાય નહીં.
બીજી તરફ, ચૂંટણી પંચના સૂત્રોએ આ અહેવાલમાં કરવામાં આવેલા મતભેદના દાવાને નકારી કાઢ્યો હોવાનું જણાવાયું છે. તેમના મુજબ SIR સહિત તમામ નિર્ણયો ત્રણેય ચૂંટણી કમિશનરોની મંજૂરીથી અને સર્વસંમતિથી લેવામાં આવ્યા હતા.








