Nepal Bank Cash Gold Rescue: નેપાળમાં છેલ્લા પાંચ દિવસથી ભારે કુદરતી આફત વચ્ચે રાહત અને બચાવ કામગીરી યુદ્ધના ધોરણે ચાલી રહી છે. રસુવા જિલ્લામાં ભોટેકોશી નદીમાં આવેલા વિનાશક પૂરના કારણે મોટા પાયે જાનમાલ અને મિલકતોને નુકસાન થયું છે. આ દરમિયાન નેપાળ પોલીસે લગભગ 8 કલાકની સતત મહેનત બાદ એગ્રીકલ્ચર ડેવલપમેન્ટ બેંકની ત્રિશૂલી ધુંગે શાખામાંથી આશરે 1.5 કરોડ નેપાળી રૂપિયા રોકડ, લગભગ 50 કરોડ રૂપિયાની કિંમતનું સોનું અને જરૂરી દસ્તાવેજો કાટમાળમાંથી સુરક્ષિત સ્થળે પહોંચાડ્યા છે.
નેપાળના વડાપ્રધાન બાલેન શાહે દેશભરમાં ચાલી રહેલી રાહત, બચાવ અને પુનર્વસન કામગીરી અંગે માહિતી આપતાં જણાવ્યું હતું કે રસુવાની ભોટેકોશી નદીમાં આવેલા વિનાશક પૂરના કારણે થયેલા જાનમાલ અને ભૌતિક નુકસાનનો સંપૂર્ણ આંકડો મેળવવો હજુ પડકારજનક છે. પ્રતિકૂળ હવામાન, મુશ્કેલ ભૌગોલિક પરિસ્થિતિ અને સતત જોખમ વચ્ચે સરકાર નાગરિકોના જીવ બચાવવા માટે કામગીરી કરી રહી છે.
વડાપ્રધાનના જણાવ્યા મુજબ અત્યાર સુધીમાં હવાઈ અને માર્ગ માર્ગે કુલ 9,435 લોકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવામાં આવ્યા છે. રાહત અને બચાવ માટે અત્યાર સુધીમાં 394 ફ્લાઈટનું સંચાલન કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં રવિવારે 72 ફ્લાઈટ સામેલ હતી. અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં નેપાળી સેના, નેપાળ પોલીસ અને સશસ્ત્ર પોલીસ દળના કુલ 20,618 જવાનો તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે.
જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટના વિસ્તારોમાંથી નેપાળી સેનાના હેલિકોપ્ટર દ્વારા 279 લોકોને સુરક્ષિત બહાર કાઢવામાં આવ્યા છે. ભારતીય નિષ્ણાતોની ટીમની મદદથી રસુવામાં આવેલા અપર ત્રિશૂલી-1 પ્રોજેક્ટની આસપાસ બે દિવસમાં 250 લોકોને બચાવવામાં આવ્યા છે. ભારત ઉપરાંત ચીન અને દક્ષિણ કોરિયાની નિષ્ણાત ટીમો પણ નેપાળી સેના સાથે મળીને બચાવ કામગીરીમાં જોડાઈ છે. ભારતીય નિષ્ણાતોની ટીમ ટનલની અંદર આશરે ત્રણ કિલોમીટર સુધી શોધખોળ કરી રહી છે.
નુવાકોટના અપર ત્રિશૂલી-3 ‘એ’ પ્રોજેક્ટની ટનલમાં પણ બચાવ કામગીરી ચાલુ છે. નેપાળી સેનાના એન્જિનિયરો બ્લાસ્ટિંગની મદદથી રસ્તો ખોલવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. સેના, સશસ્ત્ર પોલીસના પ્રશિક્ષિત શ્વાન અને નેપાળ પોલીસના નિષ્ણાતો સહિત 90 લોકોની સંયુક્ત ટીમ ઘટનાસ્થળે તૈનાત છે. ટનલમાં બે બાય ત્રણ ફૂટનું છિદ્ર બનાવવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ અંદરથી કોઈ પ્રતિક્રિયા મળી નહોતી. ત્યારબાદ મોટા સાધનો, બ્લાસ્ટિંગ અને ટનલ પહોળી કરવાની કામગીરી એકસાથે હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
અપર ત્રિશૂલી-3 ‘બી’, ચિલિમે, લાંગટાંગ ખોલા અને મૈલુંગ ખોલા જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ્સમાં પણ બચાવ કામગીરી ચાલી રહી છે. આ કામગીરીમાં ભારતના નિષ્ણાતો નેપાળી સેના સાથે સંકલન કરીને કામ કરી રહ્યા છે.
પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાંથી અત્યાર સુધીમાં 267 ઈજાગ્રસ્ત લોકોને બહાર કાઢીને સ્થાનિક તેમજ કાઠમંડુની વિવિધ હોસ્પિટલોમાં સારવાર આપવામાં આવી રહી છે. તેમાંથી 156 લોકોને હોસ્પિટલમાંથી રજા આપવામાં આવી છે. અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં તબીબી સારવાર અને માનસિક પરામર્શ માટે કાઠમંડુથી ડોક્ટરોની ટીમો પણ મોકલવામાં આવી છે.
વડાપ્રધાન શાહે જણાવ્યું હતું કે વડાપ્રધાન દૈવી પ્રકોપ કોષ અને વડાપ્રધાન રાહત કોષના માધ્યમથી આર્થિક સહાય એકત્ર કરવામાં આવી રહી છે. રવિવારે બપોર સુધીમાં નવ કોમર્શિયલ બેંકોના ખાતામાં કુલ 5 અબજ 24 કરોડ 79 લાખ 44 હજાર 585 નેપાળી રૂપિયા જમા થયા હતા. આ ઉપરાંત હિમાલયન અને લક્ષ્મી બેંકમાં 21 લાખ 232 અમેરિકી ડોલર પણ જમા થયા છે.
રસુવા અને નુવાકોટમાં કુલ 26 અસ્થાયી આશ્રય અને રાહત વિતરણ કેન્દ્રો કાર્યરત છે. રવિવારે જ આ કેન્દ્રો પરથી 3,454 લોકોને અસ્થાયી આશ્રય અને રાહત સામગ્રી આપવામાં આવી હતી.
ભારત અને ચીન સહિત વિવિધ દેશોમાંથી નેપાળમાં રાહત સામગ્રી મોકલવામાં આવી રહી છે. ભારત તરફથી અત્યાર સુધીમાં ચાર તબક્કામાં 68.5 ટન માનવતાવાદી સહાય અને જરૂરી દવાઓ મોકલવામાં આવી છે. ભારતે 230 ફૂટ લાંબો સિંગલ-લેન મોડ્યુલર સ્ટીલ બ્રિજ પણ મોકલ્યો છે અને વધુ સાત બેઈલી બ્રિજ ઉપલબ્ધ કરાવવાની ખાતરી આપી છે. નેપાળે પોતાની તરફથી કુલ 30 બેઈલી બ્રિજની માંગ કરી છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ નેપાળ માટે મદદ વધી રહી છે. એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેંકે 50 લાખ અમેરિકી ડોલરની બજેટરી ગ્રાન્ટ અને 1.5 લાખ ડોલરની ટેકનિકલ સહાય આપવાનું આશ્વાસન આપ્યું છે. વર્લ્ડ બેંક તરફથી 16.7 કરોડ ડોલરની રાહત લોન, અમેરિકાએ 5 લાખ ડોલર અને ઓસ્ટ્રેલિયાએ 10 લાખ ડોલરની સહાયનું આશ્વાસન આપ્યું છે. સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ તરફથી સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મારફતે ખર્ચ કરવા માટે 10 લાખ સ્વિસ ફ્રાન્કની સહાય પણ મળી છે.
પૂરના કારણે નેપાળની સંચાર વ્યવસ્થાને પણ ભારે અસર થઈ હતી. નેપાળ ટેલિકોમના 38 અને એનસેલના 27 ટાવર અસરગ્રસ્ત થયા હતા. જોકે, અત્યાર સુધીમાં નેપાળ ટેલિકોમના 106 અને એનસેલના 75 ટાવર ફરી કાર્યરત કરવામાં આવ્યા છે. અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં 20 સેટેલાઇટ ફોન પણ મોકલવામાં આવ્યા છે.








